Gelderland is de grootste provincie van Nederland op het vasteland, en dat merk je. Je hebt de Veluwe met zijn heide, bossen en wilde dieren, de rivieren en fruitboomgaarden van de Betuwe en de groene coulissen van de Achterhoek. Daartussen liggen steden als Arnhem en Zutphen. Ben je op zoek naar uitjes Gelderland, dan vind je hier 20 tips voor gezinnen, stellen en natuurliefhebbers, verdeeld over de hele provincie.
In het kort
- Voor wie: gezinnen, wandelaars en fietsers, cultuurliefhebbers en stellen
- Budget: van gratis (Posbank, Kootwijkerzand) tot rond de €30 per persoon voor een dierentuin of attractie
- Beste seizoen: april voor de bloesem in de Betuwe, eind augustus voor de paarse heide, najaar voor de bronst
- Bij regen: Kröller-Müller Museum, Paleis Het Loo, Airborne Museum, Burgers’ Bush
Uitjes Gelderland: de Veluwe
De Veluwe is een van de grootste natuurgebieden van West-Europa. Hier kun je wandelen tot je benen het niet meer houden, maar ook terecht voor paleizen, musea en dierenparken.
1. Nationaal Park De Hoge Veluwe en het Kröller-Müller Museum
In dit nationale park pak je bij de ingang een gratis witte fiets en rijd je door bossen, over heide en langs zandverstuivingen. Met wat geluk zie je edelherten, wilde zwijnen of moeflons. Midden in het park staat het Kröller-Müller Museum, met de op een na grootste Van Gogh-collectie ter wereld en een prachtige beeldentuin.
2. Paleis Het Loo in Apeldoorn
Het voormalige zomerpaleis van de Oranjes is na een grote renovatie flink uitgebreid, met nieuwe ondergrondse museumzalen. Je loopt door de koninklijke vertrekken en de barokke tuinen, die tot de mooiste van Europa worden gerekend. Reken op een halve dag.
3. Apenheul
In Apenheul lopen veel apen vrij tussen de bezoekers door. Doodshoofdaapjes springen bijna op je schouder en de gorilla’s leven op grote eilanden. Het park is alleen in het seizoen open, van het voorjaar tot het najaar, dus check de data.
4. Speelpark de Julianatoren
Ook in Apeldoorn ligt de Julianatoren, een attractiepark dat vooral leuk is voor kinderen tot een jaar of tien. Met een sprookjesachtige uitkijktoren, rustige attracties en een overzichtelijk terrein is het een fijne gezinsdag zonder lange rijen.
5. Radio Kootwijk en het Kootwijkerzand
Midden op de Veluwe staat een monumentaal zendgebouw uit de jaren twintig, door zijn vorm ook wel de Kathedraal genoemd. Vanaf hier werden vroeger radioverbindingen met Nederlands-Indië gelegd. Er zijn rondleidingen door het gebouw. Daarna wandel je over het Kootwijkerzand, een van de grootste zandverstuivingen van Europa, waar je je even in de woestijn waant.
6. Posbank en Nationaal Park Veluwezoom
De Posbank bij Rheden is een van de mooiste uitzichtpunten van Nederland. Je kijkt over glooiende heide en de IJsselvallei. Er lopen Schotse hooglanders en in het bezoekerscentrum vind je wandelroutes. Een gratis uitje, in elk seizoen mooi.
7. Dolfinarium in Harderwijk
Aan de rand van de Veluwe ligt het grootste zeezoogdierenpark van Europa. Je ziet er dolfijnen, zeeleeuwen, walrussen en roggen, en kunt een kijkje nemen onder water. Een uitje voor het hele gezin waar je makkelijk een hele dag zoet bent.
8. Elburg
Het vestingstadje Elburg aan het Veluwemeer heeft nog een compleet middeleeuws stratenpatroon en een gracht rondom. Loop door de Vischpoort naar de haven, waar de oude botters liggen. Klein en sfeervol, en goed te combineren met een fietstocht langs het water.
Arnhem en omgeving
Arnhem ligt op de grens van Veluwe en rivierengebied en heeft een paar van de populairste attracties van de provincie.
9. Burgers’ Zoo
Burgers’ Zoo is een van de grootste dierentuinen van Nederland. Bijzonder zijn de overdekte ecodisplays: in de Bush loop je door een tropisch regenwoud, in de Ocean kijk je onder water naar haaien en koraal. Ook bij slecht weer heb je hier dus genoeg te doen.
10. Nederlands Openluchtmuseum
In het Openluchtmuseum wandel je door ruim tweehonderd jaar Nederlandse geschiedenis. Boerderijen, molens en winkeltjes uit het hele land zijn hier opnieuw opgebouwd. Je rijdt mee in de historische tram en proeft poffertjes of brood uit de oude bakkerij. Kinderen spelen met ouderwets speelgoed of doen mee met de activiteiten in het park.
11. Airborne Museum Hartenstein in Oosterbeek
In Oosterbeek vertelt het Airborne Museum het verhaal van de Slag om Arnhem in september 1944. In de Airborne Experience loop je door nagebouwde scènes van de strijd, met geluid en beeld. Combineer het met een wandeling naar de Airborne Begraafplaats of de John Frostbrug in Arnhem.
Rivierenland en de Betuwe
Tussen de grote rivieren ligt het rivierenland, met dijken, uiterwaarden en eindeloze boomgaarden.
12. Slot Loevestein
Slot Loevestein ligt op de plek waar de Maas en de Waal elkaar bijna raken. Het kasteel is beroemd door Hugo de Groot, die hier in 1621 in een boekenkist ontsnapte. Je bereikt het slot in het seizoen met een pontje vanuit Gorinchem of Woudrichem, wat het uitje extra leuk maakt.
13. De Tuinen van Appeltern
In Appeltern ligt het grootste tuinenpark van Nederland, met meer dan tweehonderd voorbeeldtuinen. Ideaal als je inspiratie zoekt voor je eigen tuin, maar ook gewoon een heerlijke plek om rond te wandelen. Er is ook een speelplek voor kinderen.
14. Bloesem en fruit in de Betuwe
In april staan de appel-, peren- en kersenbomen in de Betuwe in bloei. Volg een bloesemroute op de fiets of met de auto, bijvoorbeeld rond Tiel en Geldermalsen. Later in het jaar kun je bij fruittelers zelf plukken. In september trekt het Fruitcorso in Tiel, met wagens versierd met fruit en groenten, veel publiek.
15. Nijmegen
De oudste stad van Nederland ligt aan de Waal en heeft een levendige binnenstad. Wandel over de Waalkade, klim in het seizoen op de Stevenstoren en bezoek het Valkhof Museum. De stad is ook een mooie uitvalsbasis voor fietstochten door de Ooijpolder en de heuvels rond Groesbeek.
Tip: Veel musea in Gelderland, zoals Paleis Het Loo, het Kröller-Müller Museum, Slot Loevestein en het Airborne Museum, doen mee met de Museumkaart. Let op: bij het Kröller-Müller betaal je wel apart entree voor het nationale park.
De Achterhoek en de Liemers
De Achterhoek is het land van coulissenlandschap, klompenpaden en kastelen. Hier gaat het leven in een rustiger tempo.
16. De acht kastelen van Vorden
Rond het dorp Vorden liggen acht kastelen en landhuizen dicht bij elkaar. Een bewegwijzerde fietsroute brengt je erlangs. De meeste kastelen zijn particulier bewoond en alleen van buiten te bekijken, maar de route door het coulissenlandschap is zeker de moeite waard.
17. Kasteel Huis Bergh in ‘s-Heerenberg
Kasteel Huis Bergh is een van de grootste kastelen van Nederland en is wel van binnen te bezoeken. Je ziet een bijzondere kunstcollectie met middeleeuwse schilderijen en een wapenkamer. Kinderen kunnen een speurtocht doen door het kasteel.
18. Zutphen
De Hanzestad Zutphen heeft een van de best bewaarde middeleeuwse binnensteden van ons land. In de Librije van de Walburgiskerk liggen eeuwenoude boeken nog aan kettingen. Loop daarna over de stadsmuur en langs de Berkel, waar je in de zomer met een zomp kunt varen.
19. Doesburg en de mosterdfabriek
Doesburg is een klein Hanzestadje aan de IJssel met een sfeervolle binnenstad. In de Doesburgsche Mosterd- en Azijnfabriek zie je hoe mosterd nog op de ouderwetse manier wordt gemaakt, en je kunt er natuurlijk proeven. Een leuk uitje voor wie van lekker eten houdt.
20. Bronckhorst
Bronckhorst is met een paar honderd inwoners een van de kleinste stadjes van Nederland. Het bestaat uit een handvol straatjes met keitjes, een kapel en oude boerderijen. Wandel er doorheen, drink iets op een terras en loop door naar de IJssel. Rustig, idyllisch en echt een verrassing.
Praktische tips voor een dagje Gelderland
Gelderland is groot, dus kies per dag één regio. Op de Veluwe combineer je bijvoorbeeld makkelijk Apeldoorn met Radio Kootwijk, of Arnhem met de Posbank. In de Achterhoek en de Betuwe ben je het meest flexibel met de auto of de fiets, want het openbaar vervoer rijdt daar minder vaak.
Op de Veluwe gelden regels om de natuur te beschermen. Blijf in de bronsttijd in september en oktober op de paden, houd honden aan de lijn en voer geen wilde dieren. In sommige gebieden zijn delen tijdelijk afgesloten, dus kijk vooraf op de website van de beheerder.
Prijzen en openingstijden veranderen regelmatig, en een aantal parken is alleen in het seizoen open. Check daarom altijd de actuele informatie voordat je vertrekt. Zoek je meer avontuur, kijk dan bij onze actieve uitjes; met kinderen vind je extra ideeën bij de leukste uitjes met kinderen en voor de koude maanden bij onze winteruitjes met kinderen. Met deze 20 uitjes in Gelderland kun je in elk geval nog heel wat weekenden vullen.
Veelgestelde vragen
Favoriet bij kinderen zijn Burgers’ Zoo en het Nederlands Openluchtmuseum in Arnhem, Apenheul en de Julianatoren in Apeldoorn en het Dolfinarium in Harderwijk. Voor een goedkoper dagje kun je wandelen op de Posbank of in de bossen van de Veluwe.
Op de Veluwe kun je wandelen, fietsen en wild spotten in Nationaal Park De Hoge Veluwe of het Nationaal Park Veluwezoom. Daarnaast zijn er toppers als Paleis Het Loo, Apenheul, Radio Kootwijk en het Kröller-Müller Museum.
Bijzonder zijn een bezoek aan het monumentale zendgebouw van Radio Kootwijk, een fietstocht langs de kastelen van Vorden en een dag op Slot Loevestein aan de rivier. Ook Bronckhorst, een van de kleinste stadjes van Nederland, is een verrassend uitje.
De Betuwe is op zijn mooist in april, als de fruitbomen in bloei staan. In de nazomer en het vroege najaar kun je bij veel fruittelers zelf plukken, en in september is er het Fruitcorso in Tiel.
